Archives par étiquette : Rwanda

Rwanda : Ibihe by’impinduka  biraca  amarenga

Kagame2017Buri  munyarwanda  wese  umaze  iminsi  akurikirana  igikorwa  cyo  kwiyamamariza  umwanya  w’umukuru  w’igihugu  cyacu  abona  ko  ishyamba  atari  ryeru  muli  politiki  y’u  Rwanda  aho  bigaragara  ko  abakandida  dufite  uretse  no  kuba  ari  ba  baringa  nta  na  programme  politique  ihamye  bagaragariza  abanyarwanda   mu  ikinamico  rya  mandat  ya  3  y’imyaka  7  iri  imbere;  ugasanga  Semuhanuka  ariwe  Prezida  Kagame  yakuye  mu  gusaza  imigeri  ategekera  mu  kwaha  kwe    amashyaka  n’abakandida  bigenga  kuzamushyigikira  mu  matora  yo  muli  Kanama   bamwamamaza  cyangwa  biyamamariza   hamwe.

Ni  muli  urwo  rwego  nkurikije  amakuru  nahawe   n’umuntu  bya  hafi  wa  Ministri  w’ubutegetsi  bw’igihugu  Bwana  Kaboneka  Francis  akanansaba  kudatangaza  amazina  kubera  umutekano  we  yampamirije  ko  yamuhishuriye  ko  mbere  gato  yuko  processus  yo  kwemeza  abakandida  ku  mwanya  w’umukuru  w’igihugu  mu  mitwe  ya  politiki  Prezida  Kagame  ubwe  yagiye  ahamagara  abayobozi  b’imitwe  ya  politiki  mu  Rwanda  buri  wese  umwe  umwe  amutegeka  uburyo  ishyaka  ayobora  rigomba   kuzamushyigikira  mu matora,  akaba  ari  nako  byagendekeye  PSD  na  PL  aho     abakuru  b’ayo  mashyaka   M.Biruta  Vincent   wa  Psd  na  Hon.  Présidente  wa  assemblée   akaba  na  Prezida   wa  PL,  Mukabarisa  Donatille  bafashe  iya  mbere   mu  kubimbulira  indi  mitwe  ya  politiki.

Uyu  mutangabuhamya  yakomeje  ambwira  ko  ari  nako  byagenze  ku  ishyaka  PS  Imberakuri  igice  kiyomoye  kuri  Me  Ntaganda  Bernard  kiyobowe  na  Mme  Mukabunani  Christine, uyu  we  ngo  Prezida  Kagame  mu  gihe  aherutse  mu  ruzinduko  mu gihugu  cy’ububirigi  akaba  yaramwihamagariye   kuli  phone  amutegeka  gukoresha  congrès  y’ishyaka  rye  igitaraganya  ayumvisha  ko  itagomba  kugira  umukandida  itanga  mu  matora  y’umukuru  w’igihugu  kandi  ko  bakomeza  guhagarara  kuri  position  yo  kuba  bitwa  nk’ishyaka  rya  opposition  mu  gihugu.

Mukabunani  Christine  bikaba  ngo  byaramuteye  impungenge  aliko  kandi  akikirigita  kubona  ahamagarwa  n’umukuru  w’igihugu  mu  bihe  nka  biriya!   ngo  yahise  ajya  kugisha  inama  Ministri  w’ubutegetsi  bw’igihugu  Francis   Kaboneka  asanga nawe  inkuru  yamugezeho  kare  ahubwo  amusubiza  ko akwiye  guhita  atumiza congrès  agaconvainca  abayoboke  b’ishyaka  rye  mu  rwego  rwo  kubahiriza  ibyifuzo  bya  Nyakubahwa  Prezida  Kagame.  Nibwo  nyuma  yaho  Christine  yatumije congrès  y’ishyaka  rye   67%  batorera  kutazatanga  candidature   mu  matora  y’umukuru  w’igihugu  bityo  itechnika  rye  na  Shebuja  Kagame  riba  riciyemo.

Prezida  Kagame  rero   muri  rusange  akaba  agenda  ashimira  by’umwihariko  abayobozi  b’imitwe  ya  politiki  ikorera  mu  Rwanda  kuko  bemeye  kumushyigikira  no kumugaragira    muli  uru  rugendo  rwo  kwiyamamaza  hirya  no  hino  mu  gihugu,  yongeraho  ko  anategetse  kujya  bahabwa  ijambo  aho  agiye  kwiyamamariza  hose.

Abamaze  guhabwa  ijambo  hakaba  harimo  Hon.  Mukabarisa  Donatille  Prezida  w’umutwe  w’abadepite  akaba  na  Prezida  w’ishyaka  PL, akaba  aherutse  gutangariza  abaturage  ba  Bugesera  ko  Prezida  Kagame  yabavanye  mu  rwobo  by’umwihariko  abanyabugesera,  ati  Kagame  uretse  kuba  yararokoye  igihugu  ni n’umuntu  udasanzwe  ariyo  mpamvu  nta wundi  ukwiye  kuyobora  u  Rwanda!  nimwiyumvire  namwe !

Undi  mwikorezi  w’ibibindi  uhora  mu  mahomvu  ni  Shehi  Mussa  Fazili  Harelimana , akaba  na  Prezida  wa  PDI  nawe  mu  inama  yo  kwamamaza  Kagame  aherutse  gutangariza  abaturage  ba  Nyarugenge  na  Nyamirambo  ko  batahwemye  kwita  umukandida  wa  RPF  Prezida  Kagame  ‘’BABA  WA  TAIFA ‘’  kubera  ibikorwa  bye  by’indashyikirwa  birimo  imihanda,  amashanyarazi, amazi   n’ibindi    yabagejejeho …….akongeraho  ko  Kagame  ariwe  wakuye  abayisilamu  ku  nkeke  z’ubutegetsi  bubi…..ati  Baba  wa  Taifa  Kagame  oye…oye… nimunyumvire  rwose ! inkomamashyi  ziragwira !  nyamara  uwareba  ivumbi  rigiye  kumara  abaturiye  aho  avuga  Nyamirambo  kubera  amanegeka  n’uduhanda  tubi!  Amazi  yo  bahebeye  urwaje ! ku buryo umuntu  atakifuza  kuhatura !  none  abayisilamu  nibo  bahamerewe  neza ! ikindi  uyu  muswa  yirengagiza  ni uko  ashaka  guhamya  ko  kariya  Karere  kaba  gatuwe  n’abayisilamu  gusa  avugira ! birababaje !

Undi  mumotsi  ni  Ministri  Dr. Biruta  Vincent  akaba  na Prezida  w’umutwe   wa  poilitiki  PSD  umaze  kwigera  Ministères  zitari  nkeya  muli  gouvernement  wongeyeho  Sénat  aliko  akaba  atanyurwa,  uyu mu  Ministri  rero  ageze  aho  asenya  ishyaka  ry’abanyabutare   b’umwimerere   aryegulira  amabandi-rusahuzi  ngo  arashyigikira  Semuhanuka wamugabiye, nawe  nk’abandi  bose  yavugiye  ijambo  i  Rulindo  kuri  uyu  wa  20/07/2017  ahateraniye  abambari  ba  RPF  dore  ko  abenshi  baba  baturutse  i Kigali  ukaba  wagirango  biyamamarije   mu  Karere  gafite  abaturage  hafi  icya kabili  cy’intara  kandi  ari  ikinamico!  yagize  ati  abavuga  ko ishyaka  PSD  mbereye  umuyobozi  ryabaye  ikigwari  ryiyomeka  ku  mukandida  wa  RPF   Bwana  Kagame  ati  ni  uko  batazi  umubano  PSD  isanzwe  ifitanye  na  RPF  uhereye  mu  myaka  15-20ans  byongeye  bakaba  bataniyumvisha  uburyo  ishyaka  PSD  ryafatanije  na  RPF  mu  kubohora  igihugu  no  kwongera  kucyubaka !  nimwiyumvire   namwe  biteye  agahinda!

Banyarwanda  banyarwandakazi, jye  nsanga  ibi  byo  muli  PSD  bisa  naya  mahano  yakorewe  Me  Ntaganda  Bernard  wagambaniwe  akamburwa  ishyaka  yishingiye  ndetse  akanabizira  none  Dr.  Biruta  nawe  ati  PSD  nyobora  twifatanije  na  RPF  uzabirengaho  si  uwacu!

Banyarwanda  banyarwandakazi,  iyo  ugereranije  ingirwamashyaka  akorera  mu  gihugu  cyacu  muli  iki  gihe  ntawashidikanya  ko  yaba  yarutwa  n’ishyaka rimwe  rukumbi  MRND  ryahozeho  mbere  ya  jenoside  kuko  aho  aganisha  abanyarwanda  ntawe  uzarokoka.

Mugire  Amahoro.

 Byanditswe  ku  wa  21/07/2017, na:
A.BEN  NTUYENABO,  KIGALI-RWANDA.    

Amanyanga yo kwangira Diane Rwigara na Gilbert Mwenedata kwiyamamaza ku mwanya wa perezida w’u Rwanda

mwenedataAbo  ni  bamwe  mu  bakandida  bigenga  barimo   Mme  Diane  Nshimiyimana  RWIGARA,  Bwana  Gilbert  Mwenedata  na  Bwana  Fred   Segikubo  Barafinda .  Hakaba  hararokotsemo  Bwana  Mpayimana  Philippe  wenyine  utarahabwaga  amahirwe  na  busa.

Ni  ku  wa  07/07/2017  nyuma  y’igihe  cy’amasaha  abiri  arenga  aho  abanyamakuru  benshi  bari  bategereje  mu  cyumba  cy’inama;  nibwo  Bwana  prof.  Kalisa  MBANDA ,  Prezida  wa  komisiyo  y’igihugu  y’amatora  akaba   n’umumamyi  mukuru  wa  Leta  y’agatsiko  yahasesekaye  dore  ko  yari  yakereje  Press  conference  kandi  ariwe  wayitumirije  yewe  habe  na  excuse!  yahise  afata  ijambo  ati  mwiriweho  !  ati  nkuko  amategeko  abisaba  tunejejwe  no  kubatangariza  liste  ndakuka  y’abakandida  bemerewe  na komissiyo  y’igihugu  y’amatora  kuzitoza  mu  kibuga  cy’umukuru  w’igihugu  ku ya  3-4/08/2017   akaba  ari:

1. MPAYIMANA  Philippe (umukandida  wigenga).
2. Dr.  Frank   HABINEZA (of  Green  Party ).
3. Nyakubahwa  Paul  KAGAME  ( of  RPF-INKOTANYI).

Prof.  Mbanda  yakomeje  atangaza   n’abangiwe  candidatures  zabo  ahanini  kubera  kutuzuza  urutonde  rw’abantu  600  bagombaga  kubasinyira  nubwo  bwose  hari  abatanze  abarenze  uwo  mubare  ariko  bikarangira  batemerewe!

Ikindi  ngo  no kuba  hari  abakoresheje  impapuro  ziriho  liste  y’abayoboke  b’indi  mitwe  ya  politiki  aho  Rwigara  Diane  Nshimiyimana  ngo  yaba  yarashimuse  urupapuro  ruliho  urutonde   rw’abayoboke   bashinze  ishyaka  P.S  Imberakuri   igice  kiyomoye  kuli  Me  Ntaganda  Bernard,  akarukoresha  mu  kwifashisha  kuzuza  umubare  w’imikono  600  yasabwaga !

Byongeye  kandi  ngo  akaba  yaranatanze  imyirondoro  y’abantu  babili  bamusinyiye  kandi  baritabye  Imana.  Ibyo  bikaba  byaragaragaye  no  ku  mukandida   Gilbert  Mwenedata   nawe  ngo  waba  yaratanze  identifications  z’abantu  babili  bikaza  gutahurwa  na  komisiyo  ko  abo  bantu  batakiriho,  naho  Fred  Segikubo  Barafinda  we  ngo  ntiyujuje  ibyangombwa  byose  asabwa  harimo  n’icyemezo  k’inkomoko  ye  itazwi.  Komisiyo   ikavuga  ko  ibyo  byose  aribyo  yahereyeho  kudashyirwa  kuli  liste  ndakuka  y’abo  bakandida.

Itangazamakuru  ryashatse  kumenya  ukuri  kuri  iyo  liste   ndakuka  aliko  prof.  Mbanda  ntiyabakundira  abasubiza  ko  ufite  ikibazo  areba  igisubizo  muli  Doc.  ya  NEC!   Nguko  nguko  batashye  bimyiza  imoso   imbere  bicuza  igihe  batakaje  aho  ngaho.

Banyarwanda  banyarwandakazi  rero,  Leta  y’agatsiko  ka  FPR  ikaba  itarahwemye  kubangamira  bariya  bakandida  cyane  cyane  RWIGARA  Diane  Nshimiyimana  na  Bwana  MWENEDATA  Gilbert  mu  rwego  rwo  gukomeza  kuniga  demokrasi  kuko  ngo  bashoboraga  kuyibangamira  ahubwo  ikaza  guhitamo  guha  amahirwe  ku  munota  wa  nyuma  Bwana  MPAYIMANA   Philippe  we  wakunze  gutangaza  ko  afata  prezida  Kagame  nk’ikitegererezo  kuri  we!  nubwo  bwose  yatangiye  bamurwanya  dore  ko  yasaga  nk’uwiranze !  naho  Bwana  BARAFINDA  Segikubo  Fred  we  ngo  ni  comédien !  muriyumvira  namwe !

Banyarwanda  banyarwandakazi,  selon  l’opinion ,  uko  bivugwa  na  bamwe  mu  banyarwanda  babona  ko  iyi  ngirwamatora  yari  kuzapfa  kuryoshywa  na  bariya  bakandida  Diane  Rwigara  na  Gilbert  Mwenedata   bangiwe  kujya  ku  rutonde  ndakuka,  kubera  ko  ngo  baganishaga  nibura  ku  mpinduka  batariye  iminwa,  bikaba  byarababaje  abanyarwanda  batari  bake ! bigaragara  ko  bakeneye  impinduka  koko  muli  iki  gihugu  cyacu. Byongeye  uyu  Diane  Rwigara  akaba  yarafite  benshi  mu  rubyiruko  rumuli  inyuma  bikaba  byari  bugire  na  influence  muli  Diaspora  nyarwanda  kuko  yari  afite  igitekerezo  cyo  kuzahita  agirana  ibiganiro  n’abatavugarumwe  na  Leta  bose  baba  hanze  cg    imbere  mu  gihugu  aramutse  atorewe  intebe yo  mu  Rugwiro.

Hagati  aho  ku  rundi  ruhande  nanone  nubwo  hatarasobanuka  neza  ikibyihishe  inyuma  kubera  amagambo  yatangajwe  na  Komisiyo  y’amatora  ashinja  Diane  Rwigara  ko  yakoresheje  impapuro  mpimbano  mu  gushaka  imikono  600;   Prezida  w’umutwe  wa  politiki  P.S  Imberakuri  igice  kiyomoye  kuli  Me  Ntaganda  Bernard,   Mme  Mukabunani  Christine  nawe  yakoranije  itangazamakuru  kuri  uyu  wa  8/07/2017  avuga  ko  ishyaka  rye  ribeshyuza  amakuru   avuga  ko  ryaba  ryaratanze  urutonde  rw’abayoboke  baryo  mu  kunganira  ibyangombwa  by’uwashakaga  kwemererwa  kuba  umukandida  ku  mwanya  w’umukuru   w’igihugu  ariwe  Mme  Diane  Nshimiyimana  Rwigara;  Mukabunani   akomeza  atangaza  ko  ishyaka  rye  ryamaganye  kandi   Rwigara  Diane  Nshimiyimana  kuba  yarashimuse  impapuro  ziriho  urutonde  rw’abayoboke  b’ishyaka  P.S  Imberakuri  arwifashisha  mu  gukusanya  abamusinyira !  ati  turacyakora  iperereza  ryuzuye  ku  buryo  ibizavamo  tuzabijyana  mu  nkiko. Nimwiyumvire namwe!

Banyarwanda  banyarwandakazi  ngiyo  demokrasi  ishakwa  mu  Rwanda ! biteye  agahinda !  aliko  nsanga  ntawe  ugishidikanya  umuntu  avuze  ko  igihugu  cyacu  ndetse  na  bimwe  bigize  akarere  kirimo  hokamwe  n’ingoma  z’ibitugu  arizo  zigiye  kumalira  abaturage  ku  icumu,  ariyo  makimbirane  duhoramo  ashingiye  ku  macakubiri,  kwikubira,  gushaka  ubutegetsi  kungufu  no  kubugundira  aliko  Imana  niyonkuru !  tubitege  amaso !

Byanditswe ku  wa  09/07/2017,  na :
A.BEN  NTUYENABO,  KIGALI-RWANDA. 

 

Tubibe umugono kuko barangaye_Tite Rutaremara

rutaremaraNi muli iyi minsi ishize mu kiganiro n’itangazamakuru rya hano mu Rwanda Sénateur Tite Rutaremara aherutse kuritangariza ko ibihugu by’uburayi n’amerika byatanze agahenge muli iki gihe kubera kwihugiraho ntibyite kuli politiki mpuzamahanga. Ati ntibakibasha gukontrola neza ibihugu by’afrika nkuko byari bisanzwe byaratugize insina ngufi.

Tite Rutaremara ngo akaba asanga ari inyungu za politiki ku bihugu by’afrika ngo ariyo mpamvu umugabane w’afrika ukwiye guprofita ako gahenge cyangwa icyo cyuho noneho ibyo bihugu by’uburayi n’amerika bikazakanguka nta burenganzira bigifite mu gukomeza kutwigizaho nkana! Ati icyangombwa ni ugushyira hamwe kw’ibihugu by’afrika nkuko politiki y’u Rwanda yabitangiye, yongeyeho kandi ko ibyo bihugu by’afrika biramutse bifatiranye ukwihugiraho kwa biriya bihugu by’uburayi n’amerika ntakabuza ko mu gihe k’imyaka 20 twaba tutagifite impungenge zo kwigira ntawe tugipfukamira cyangwa ngo bikomeze kuducaho amakoma uko byishakiye.

Uwariwe wese usesenguye ibi byiyumviro by’uyu mucurabwenge wa Leta y’agatsiko ka FPR wasanga nta kindi agamije uretse kwifuza gukingira ibyaha by’indengakamere byakorewe abanyarwanda b’ingeri zose birimo kuba harahinduwe itegeko nshinga kubera irari ryo gushaka kugundira ubutegetsi ubuziraherezo no guheza abandi benegihugu baba hanze yarwo mu rwego rwo gukomeza kunangira isaranganya ku byiza by’igihugu, bityo kuri we iryo teknica avuga rikaba ryabafasha ubwihisho no kwikanyiza muli uko kwihugiraho kw’ibihugu by’uburayi n’amerika avuga.

 
Uyu munyapolitiki Tite Rutaremara yumva ko ariwe wenyine n’agatsiko ka FPR atekerereza bafite ubuhanga n’ubunararibonye muli politiki y’u Rwanda! aliko aribeshya kuko uretse n’ibihugu by’uburayi n’amerika avuga, natwe ubwacu abanyarwanda tutabuze ubushobozi bwo kwirukana ako gatsiko ka FPR abereye umucurabwenge! gusa azagire amahirwe ntibikamubere inzozi kuko atamenya iyo yerekeza! jye rero nkaba namugira inama yo kwemera kuba yakwongera kuba akolonijwe nibura imyaka 100 mu rwego rwo guhanagurwamo ingengabitekerezo y’ubutindi yamwokamye, kuko abanyarwanda ntitugikeneye ubwo buryarya bw’indengakamere ngo ni politiki.

Uyu mucurabwenge wa FPR akomeza yemeza ko ishyaka ryose rivutse ritakagombye gutekereza ko rizubaka u Rwanda kuko ngo nta wundi ufite impano n’ubunararibonye bwo kuyobora u Rwanda muli iki gihe uretse Paul Kagame! ati aliko nyuma ye nihaboneka undi munyarwanda uzayobora neza abaturage bakabyishimira bazaba bafite uburenganzira bwo kumusabira mandat runaka bamwifuzaho kandi bikorwe.
Nguko nguko! muriyumvira ukuntu igihugu cyacu gikomeje kuba akarima k’umuntu umwe nkaho ari kamara ! ibi ni akumiro! aliko umuti uracyavugutwa ntimurambirwe! Baribeshya ni izina ry’umunyarwanda. Tubitege amaso.

Byanditswe kuwa 31/05/2017, na:
A.BEN NTUYENABO, KIGALI-RWANDA.

Mu Rwanda, Facebook na Whatsapp bigiye gufungwa kubera amatora ya perezida wa Republika

Kagame

Ni  kuri  uyu  kane  taliki  ya  25/05/2017,  mu  kiganiro  n’abanyamakuru  ubwo  ubuyobozi bwa  Komisiyo  y’igihugu  y’amatora  aho  Prof.  Kalisa  Mbanda  na  Munyaneza  Charles  batangarije  abanyamakuru  ko  imbuga  nka  Facebook  na  Watsapp  zizafungwa  biramutse  bishimangiwe  ko  zirimo  kubangamira  imigendekere  iciye  ukubiri  n’amategeko  ya  Komisiyo  mu matora  ya  Prezida  wa  republika  muli  kanama  2017.

 

Aba  bayobozi  ba  Komisiyo  y’amatora  bakomeje  batangaza  ko  uretse  no  mu  gihe  cy’amatora  nyirizina  imbuga  nkoranya-mbaga  zikoreshwa  mu  buryo  butemewe  harimo  kuba  zamamaza  abakandida  igihe  kitaragera  zigiye  gufungwa  kugirango  bitabangamira  amatora,  kandi  zimwe  zirazwi  bigaragara  ko  zatangiye   kubikora  igihe  kitaragera   kimwe  n’abakandida  biyamamaza  bataremererwa  abo  bose  bazafatirwa  ibihano.

 

Muli  icyo  kiganiro  kandi  hagarutswe  ku  kayabo  k’amafranga  azakoreshwa  muli  iyo  ngirwa-matora  angana  na  6.600.000.000 F  y’amafranga  y’u  Rwanda  mu  gihe  mbere  hari  hakozwe  budget  ya  Miliyari  eshanu  gusa!  Komisiyo  ikaba  isobanura  ko  ako  kayabo  k’amafranga  yiyongereye  bitewe  ahanini  no  kuzakoreshwa  mu  bikorwa  birimo  gukurikirana  ukwiyamamaza  kw’abakandida,  guhugura  abazatoresha  no  kwigisha  abanyarwanda  ibijyanye  n’uburere  mboneragihugu.

 

Banyarwanda  banyarwandakazi   biragaragara  ko  iyo  budget  ikomoka  mu  mitsi  y’abaturage    nta  mpamvu  nimwe  ituma  yiyongera  uko  bwije  uko  bukeye  uretse  kuba  azinjira  mu  mifuka  ya  bamwe  muli  ba  Rusahuliramunduru  bitwaje  iyo  ngirwa-matora  mu  gihe  ubukene  n’inzara  binuma  hirya  hino  mu  gihugu  cyacu!

 

Banyarwanda  banyarwandakazi,  aya  mafranga  aho  kugirango  apfushwe  ubusa  akoreshwa  muli riliya  kinamico  ry’amatora  tuzi  twese  ko  yemejwe  bidasubirwaho  n’ihindurwa  ry’itegeko  nshinga  ryadodewe   Giti  mu  jisho  Paul  Kagame  aho  yifuza  kuzayobora  u  Rwanda  ubuziraherezo ; jye  nsanga  yakagombye  kuba  igisubizo  kimwe  ku  banyarwanda  bose  hakorwa  umushinga  waguye  mu  kubagezaho  amazi  meza   bityo  bakaba  birinze  indwara  zinyuranye  zabayogoje  dore  ko  kugerageza  demokrasi  kwa  Leta  y’agatsiko  ka  FPR    byo  biri  kure  nk’ukwezi. Murakoze.

 

 
Byanditswe  ku wa  25/05/2017, na:
 A.BEN  NTUYENABO,  KIGALI-RWANDA. 

Rwanda : Barore Cleophas wa RMC yaburiye abanyamakuru kurya bari menge mu bihe by’amatora y’umukuru w’igihugu yo muri kanama 2017

Cléophas Barore/http://izubarirashe.rw

Mu  gihe  gishize  bari  bamaze  iminsi  bitabira  ingando  ziyoza-bwonko  zaberaga  i  Nkumba  ho  mu  majyepfo  y’u  Rwanda  harimo  niy’abanyamakuru  by’umwihariko;  abayobozi  batandukanye  barimo  ba  Ministri  James  Kabarebe  w’ingabo,  Francis  Kaboneka  w’ubutegetsi   bw’igihugu,  Prof.  Shyaka  Anastase    w’ikigo  cy’imiyoborere  myiza  (RGB),  na  Sénateur  Tite  Rutaremara,  mu  biganiro  batanze  bayobowe  na  Bwana  Rucagu  Boniface  (hutu  de  service)   akaba  n’umukuru  w’intorehamwe,  bibanze  no  ku  ruhare  rw’itangazamakuru    ku  ngirwa-matora   y’umukuru  w’igihugu  ategerejwe  imbere   aho  ryasabwaga  gukorana  umwuga  waryo  umutimanama  rishingira  ku  nyungu  rusange  z’abanyarwanda. Ubu  se  niko  bikurikizwa?

Ni  muli  urwo  rwego  kuri  uyu  wa  11/05/2017  nyuma  y’ibiganiro  n’abanditsi  b’ibinyamakuru  bya  hano  mu  Rwanda  hasohotse  itangazo  riturutse  mu  buyobozi  bw’urwego  rw’abanyamakuru  bigenzura  mu  Rwanda  (RMC)  riburira  abanyamakuru  kurya  bari  menge  muli  iki  gihe  habura  iminsi  mike  ngo  amashyaka  ya  politiki  atangire  ibikorwa  byo  kwamamaza  abakandida  bayo  ku  mwanya  w’umukuru  w’igihugu.

Umuyobozi  wa  RMC,  Bwana  Barore  Cléophas   akaba  asaba  abanyamakuru   kwitwararika  ngo  hato  batazatangaza  inkuru  zidafite  gihamya  bishingiye  ku  kubogama  cyangwa  ku  bukene  itangazamakuru   ryisanganiwe ,  ati  ntimuzisange  mu  bufatanye  n’imitwe  ya  politiki  kubera  kurarikira  indonke  babahindura  ibikoresho  byabo  muri  gahunda  yo  kwiyamamaza.

Cléophas  yakomeje  abashishikariza  kuzakorana  ubushishozi  mu  guha  umwanya  imitwe  ya  politiki  ibikwiye  birinda  kugendera  ku  bibazo  by’ubukungu  baba  bafite  cyangwa  ngo  babogamire  ku  ruhande  rumwe  bagirwa  ibikoresho  n’umukandida  cg  umutwe  wa  politiki  runaka.  Ati  nubwo  bigoye  mu  kutabogama  mu  gihe  utangaza  ibyo  udafitiye  gihamya  mbere  gato  y’amatora  ati  aliko  mugomba  kwitonda  birenze  kugirango  mutaba  iturufu  ya  politiki  haba  mu  bihe  byayo  na  nyuma  yayo  nkuko  tubibona  mu bindi  bihugu  bimwe  na  bimwe  habayemo  amatora. Byongeye  kandi  ati  twizeye  ko  nkuko  bisanzwe  bigenda  mu  Rwanda  ibyavuye  mu matora  bigomba  gutangazwa  na  Komisiyo  y’amatora  yonyine  mbere  yuko  itangazamakuru  ribona  ububivuga.

Banyarwanda  banyarwandakazi  nimwiyumvire  namwe iryo  tangazamakuru beneryo barata  aho rigeze  nta kundi  uretse  kugendera  ku  nyungu  za  politiki  y’agatsiko   ku  mugaragaro !  aho  umunyamakuru  nka  Barore  Cléophas   atarengeye  ubwisanzure  bwaryo  ahubwo  ahitamo  kuricecekesha  ngo  adakoma  rutenderi!

Banyarwanda  banyarwandakazi, banyamakuru   mwibumbiye  mu  rwego  RMC   ntimugahanukirwe  n’amashami  y’ibiti  mutiteguye  nkaba  nizera  ko  iminsi  mwamaze  i  Nkumba  yababereye  guhumuka  birushijeho  aho  kwozwa  ubwonko  nkuko  biri,  nkaba  nizera  ko  ibipfuye  mwigishwaga  mwabisigiye  ba  nyirabyo  Rucagu  na  ba  Shebuja  navuze  haruguru ! aliko  kandi  nimugire nicyo  mukora  mwirinda  gukomeza   kurebera  icyo  twise  Jenoside  ya  Ceceka  nkuyobore,  kuko  igihe  ari  iki. Murakoze.
 
Byanditswe  ku  wa 13/05/2017, na :
A.BEN  NTUYENABO,  KIGALI-RWANDA.

 

Rwanda: impanuro za prezida Kagame zisigaye zarahindutse ururondogoro

Kagame-abagoreAho  ni  mu nama  ya  3  yateranye  kuwa  22 mata 2017  ihuza  abagore  bibumbiye  mu rugaga  rw’umuryango  RPF-INKOTANYI  ubwo  Prezida  Kagame  usigaye  arangwa  n’uburondogozi  aho  kuvugira  mu  mpanuro  nk’umukuru  w’igihugu;  akaba  yaranenze  imyitwarire  y’abana  b’abakobwa  basigaye  bajya  kwicuruza  mu  bihugu  duturanye  mu  rwego  rwo  gushaka  imibereho,  Prezida  Kagame  akaba  asanga  bimaze  kuba  umuco,  aribwo  yabazaga  abo  bagore  icyo bamufasha  gukora  ati  dore  ko  bimaze  kurenga  inkombe !  ati  ese   tubireke  tubirebere  gusa  twoye  kugira  icyo  tubikoraho ?  ati  uwo  muco  waba  ari  uwuhe ?

Banyarwanda  banyarwandakazi,  Prezida  Kagame  arirengagiza  ko  no  mubo  yasabaga  ubufasha  uretse  abakobwa  avuga  gusa  ko  harimo  n’ababyeyi  bafite  ingo  bagira  batya  bakerekeza  iya  Ouganda  babeshye  abagabo  babo  ko  bagiye  muli  Business !  byahe  birakajya  ahubwo  bagiye  kwibera  mu  ma  Lodge.
Prezida  Kagame  yakomeje  abasaba  guhagurukira  byimazeyo  uburere  ndangagaciro  bw’abana  babo  byarangaga  umuco nyarwanda  wo  hambere,  ati  naho  ubundi  ntaho  twaba  tugana!

Prezida  Kagame  yibanze  cyane  ku  muryango  nyarwanda  aho  avuga  ko  nta  mugore  ukwiye  gukubitwa  n’umugabo  kandi  umuryango  ubereyeho  gukemura  amakimbirane  hagati  ya  bombi!  Ati  umugabo  ukubita  umugore  we  niwe  wakabaye  agomba  gukubitwa  ati  kandi  ndasaba  inzego  z’ibishinzwe  kubigiramo  uruhare !  nimwiyumvire  namwe!  Abagabo  nimukenyere  turagowe! Wajyaga  umukoraho  umuziza  ko  yaguciye  inyuma  police  ikaba  igutwaye  kibuno  mpa  maguru  none  hiyongereyeho  n’imiba  y’ibiboko !

Prezida  Kagame  yakomoje  no  ku  miyoborere  y’abategarugori   abashimira cyane  intambwe  bamaze  kugeraho  ababwira  ko  no  mu gihe  kiri  imbere  bitazabatangaza  habonetse  umugore  uyoboye  u  Rwanda !  ati  kandi  si  amakabyankuru  kuko  bizabaho  mu  bihe  bya  vuba !

Banyarwanda  banyarwandakazi,  none  se  muri  abo  Bakobwa  na  ba  Nyina  bataye  umuco  bishora  muri  izo  ngeso  mbi  z’uburaya  kugera  aho  basigaye  bafata  ingendo  bajya  kwicuruza  hirya  no  hino  mu  bihugu  duturanye  nibo  inzozi  za  Prezida  Kagame  zishingiraho  zerekana  ko  hazavamo  uyobora  u  Rwanda  rw’ejo ?  ndetse  mu  bihe  bya  vuba  nkuko  abyivugira ?

None  se  banyarwanda  banyarwandakazi,  niba  atari  za mvugo  ebyiri  Prezida  Kagame  ahorana  byaba  bimaze  iki  mu  kuba  yarahinduye  itegeko-nshinga  asaba  abanyarwanda  guhumiriza  bongera  kumuhundagazaho  amajwi  muli  kanama  2017 ?

Banyarwanda  banyarwandakazi, nkurikije  aya  magambo  y’uyu  muyobozi  ntekereza  ko  imiyoborere  ye  yo  gusarikwa  n’inyota  y’ubutegetsi  yaba  igeze  ku  ndunduro,  bityo  umuntu  akaba  atashidikanya  avuze  ko  Prezida  Kagame  ariwe  ugiye  guheruka  ingoma  za  Republika  zaranzwe   n’amahano  y’ubwoko  bwose  mu  gihugu  cyacu.

Banyarwanda  banyarwandakazi  rero  ndagirango  mbibutse  ko  nta  gukomeza  kumira  bunguri  amadiscours   y’iyi  Leta  ya  FPR-KAGAME  kuko  wiringira  umurozi akakumaraho  urubyaro !  nawe  se  abavandimwe  bacu  bahejejwe ishyanga,  byongeye  ababyeyi  bacu  nabo,  abana  bacu  bakomeje  gupfira  mu  bihome  hano  mu  Rwanda  bagaburirwa  intica  ntikize  y’ibigori  gusa  nkaho  ari  amatungo  mu  biraro !

Banyarwanda  banyarwandakazi, ndabona  buri  wese  ahagurukiye  kugira  icyo  akora  muli  ririya kinamico  ry’amatora  yo  muli  kanama  2017, ndahamya  ko  umunyagitugu  Prezida  Kagame  n’abambari  be  bashobora  kuyabangira  ingata  birukanka  amasigamana.

Mugire  amahoro.

 
Byanditswe  ku  wa  26/04/2017,  na:
A.BEN  NTUYENABO,  KIGALI-RWANDA.  

Rwanda : Prezida Kagame agiye gushora urubyiruko rwo muri kaminuza mu ntambara ze z’urudaca!

photo igihe.com

photo igihe.com

Ni kuri uyu wa 11 nzeri 2016 mu nyubako shya ya Kigali Convention Centre ahari hateraniye abanyeshuri ibihumbi bibiri Magana atanu bahagarariye abandi mu mashuri makuru na za Kaminuza, mu gusoza Itorero ryiswe INTAGAMBURUZWA aho Prezida Kagame yasabye urwo rubyiruko ubufasha bwo kuzarwanirira igihugu mu gihe bibaye ngombwa.

Yakomeje arwumvisha ko kurwana urugamba ntawe bikwiye gutera impungenge. Ati mukunze kumva abantu bashobora kuba baduhigira mu gushaka gutobanga ibyo twiyubakiye! Nk’iyi nyubako ukumva ko baza bakayishyira hasi! Ati igisubizo cyanjye ni ’’oya, nakwica  mbere yuko ubigeraho’’!

Prezida Kagame yakomeje anenga avuga ko hari abirirwa bitaranga hose bamutuka ko bavuga ubusa! Ati bajya aho bakipfusha ubusa bigira icyo bashaka cyose bagenda babeshya,ati ibyo narabibemereye kuko babifitiye uburenganzira,nahisemo kubihorera ati aliko hari umurongo ntarengwa mu gihe utarawugeraho ntumenya icyagukubise, ati rwose munyumve neza niko bimeze!

Banyarwanda, Banyarwandakazi, Prezida Kagame mu bwishongozi bwe,  tuzi ko ahora akinira abanyarwanda ku mubyimba, ntatinya guhora yirarira kuba afite imbaraga zigitangaza  yirengagije ko Bucyanayandi! Ni muli urwo rwego amaze kwishyiriraho umurongo ntarengwa (ligne de la mort) nk’umwe col. Kaddafi yari yarikatiye ntawe utazi icyo byamuviriyemo!

Prezida Kagame yakomoje no ku binyamakuru, amateleviziyo byo hanze avuga ko bishaka kwegera imipaka y’igihugu cye ngo ari nako bitukana! Ati hari abavuga ngo ‘bazotumesa’ arijye baba bavuga! Bagatuka Kagame  Prezida w’u Rwanda! Ati ndagira ngo mbabwire ko nta gitutsi kibi na kimwe kijya kimbabaza, ati aliko ushatse kunkulikirana iwanjye, kuri ibyo nta nzira ebyiri zihari! Akomeza avuga ko abo bose bashobora kuba babizi ko badashobora gupfa kurenga wa murongo ’’NTARENGWA’’.

Banyarwanda, Banyarwandakazi, mu gusesengura iyi ngengabitekerezo y’uyu muyobozi Pahulo Kagame imbere y’urubyiruko ari narwo  dutezeho ahazaza heza h’igihugu cyacu; ntitwatinya kuvuga ko bene izi mvugo arizo zagiye ziroha igihugu cyacu mu icuraburindi na nubu tuzasohokamo bitugoye. Bikaba bitangaje muli iki gihe tugezemo  duhereye no kubyadushyikiye kubona umukuru w’igihugu cyacu ibyo yita impanuro bigaragara  nk’amagambo  y’amangambure  yuzuye ubwicanyi gusa. Nkaba nsanga ari uburyo bwo kwongera kuroha abana b’u Rwanda mu ntambara zidashira!

Rubyiruko rero, ‘agapfa kaburiwe ni impongo’ muramenye mutaziringira ijosi rikababyalira umwingo.

Murakoze.

Byanditswe kuwa 12/09/2016, na:
A.BEN NTUYENABO, KIGALI-RWANDA.

Rwanda/Nyagatare : uretse inzara yabamaze banavoma amazi y’ibirohwa arimo amase y’inka n’indi myanda

photo igihe.com

photo igihe.com

Aho  ntahandi ni mu ntara y’iburasirazuba bw’u Rwanda, mu karere ka Nyagatare aho kuva igihe kirekire abaturage bamenyereye gusangira amazi y’ibirohwa n’amatungo yiganjemo  cyane cyane inka. Muli  aka  karere rero, by’umwihariko mu Murenge rwa Rwimiyaga, abaturage baturiye uwo murenge byababereye ihame ko bagomba gusangira ku mbehe imwe cyangwa kunywera ku nkongoro imwe n’inka. Nkaba mbona aho bigeze aba baturage ari abo gutabarizwa imiryango mpuzamahanga ikaba yagira icyo ibamalira kuko dusanga.  Leta ya FPR itabitayeho kandi yarahurujwe hashize imyaka myinshi iki kibazo kivugwa ari nako kinyura mu bitangazamakuru, ku maradiyo mpuzamahanga nka VOA n’ahandi…aliko Leta  y’agatsiko  mu nshingano zayo ntacyo ibikoraho ahubwo igahora ishyira imbere amadiscours meza ayitaka aho Ministri w’intebe Bwana Anastase Murekezi ahoza ijambo kuli radio y’igihugu abeshya abanyarwanda ko kugeza muli 2017  « nta munyarwanda numwe uzasigara  atagejejweho amazi meza kugeza ku kugereranyo cya 99% !!! » Ni agahomamunwa pe!

Banyarwanda, Banyarwandakazi, mu buzima bwabo bwa buri munsi, aba baturage b’umurenge wa Rwimiyaga  ho mu karere ka Nyagatare  bahamyako banywa kandi bagakoresha amazi inka zatayemo umwanda zikanayagangamo, bavoma mu gishanga cy’uruzi rw’akagera ahateganye na mont Karyuwimba wo muli Tanzaniya, ayo mazi akaba yariyoboye mu gishanga yiyomoye ku ruzi rw’Akagera. Ayo mazi ni nayo bashoramo inka n’andi matungo magufi byongeye kandi bajya kuyavoma barinze gukora urugendo rurerure plus de 10 km bagera yo si ukuyavoma gusa kuko baba babyigana n’abitsiritana imbyiro ari nako bahigika amase y’inka n’indi myanda yose kugira ngo bashobore kuyavoma. Ayo mazi nta bara agira, si urwererane, umukara cyangwa ubururu ahubwo arangwa n’umwanda w’ubwoko bwose. Kuvoma ayo mazi kandi ntibyoroshye nanone kubera ingona ziyabamo! Avomwa n’umugabo hagasiba undi!

Bitewe  n’urugendo rurerure bakora bajya kuyavoma, umwe mu baturage  witwa Kuradusenge Edouard utuye muli uyu murenge wa Rwimiyaga yadutangarijeko nubwo bwose babona ko ari umwanda bitababuza kubanza kuyagotomeraho bakiyageraho kubera inyota!

Umuyobozi w’ikigo cy’amashuri abanza cya Gatebe ho muri uwo murenge wa Rwimiyaga, Bwana Bumbakare Faustin yadutangarije ko ingaruka z’aya mazi ari nyinshi; ati hari abanyeshuri bajya kwiga badaheruka gukaraba, abandi badaheruka kumesa abandi bagasiba ishuri kubera ko bagiye kuvoma bagataha bakerewe, ibyo byose bigatuma hari n’abikoza ku ishuri inshuro zitarenga ibyili mu cyumweru, akomeza agira ati nanjye ubwanjye hari ubwo ntaha mvuye kwigisha ngafata igare  nkazirikaho amajerikani abiri nkajya kuyavoma!! Ati ntakundi twabigenza twabuze gitabarwa kandi indwara z’inzoka zo mu nda tuyakomoraho nazo ntizitworoheye!ati ngubwo ubuzima tubayemo!

Banyarwanda, Banyarwandakazi, imibereho yabo baturage iteye agahinda aliko ntakundi babigenza kuko ugize icyo akopfora yisanga muli bya Bihome byashyiriweho abakene nkuko itohoza riherutse ryakozwe na HRW ribihamya nubwo bwose Leta y’agatsiko idahwema kubeshyuza izo rapports ku Rwanda.

Banyarwanda, Banyarwandakazi, iri niryo terambere twari dutegereje kuli Leta ya FPR koko? Dusabwe kwibaza bwangu kandi tugashyira akadomo imbere y’imyanzuro twafashe buri wese, bityo tukava kuri wa mugani ngo « akabi kakirwa nk’akeza », kuko ntawe utarambiwe. Murakoze.

Byanditswe kuwa 26/07/2016 na:
A.BEN  NTUYENABO,KIGALI-RWANDA.

 

Espace politique : Urubuga rwa politiki

Padiri Athanase Mutarambirwa

Padiri Athanase Mutarambirwa

Banyarwandakazi, Banyarwanda kandi bavandimwe, nongeye kubaramutsa mbifuriza imigisha y’Imana yo soko y’ubuzima n’ibyiza byose. Imana yaremye muntu imuha ubwigenge n’ubwisanzure ntayega ku buryo ntawe ushobora kubumuvutsa.

Tumaze iminsi twumva ijambo « espace politique ». Naritekerejeho ngerageza kurisobanukirwa, cyanecyane ko uburyo barivuga, numva ryatuma abanyarwanda barushaho kwiheba. Akenshi baravuga ngo FPR na KAGAME bafunze  espace politique, ngo nta rubuga rwa politique ruri mu Rwanda ; nyamara ariko Kagame we ndetse n’abandi kubera gutinya abakorera politiki hanze, bakemeza ko ushaka umusaruro yagombye kujya gukorera mu Rwanda n’ubwo tuziko we aba agira ngo bamwegere abone uko abatoteza. Reka tubanze twibaze ku gisobanuro cy’iri jambo ubwaryo.

Mu rurimi rw’igifaransa ijambo « espace » nubwo rikoreshwa cyane, ni ijambo rigoye gucengera igisobanuro cyaryo ; bityo rero no mu Kinyarwanda  kuribonera igisobanuro nya cyo biragoye. Rikunze gukoreshwa bavuga « umwanya » muburyo bwo gutandukanya ahantu n’igihe « temps », nubwo wasanga hari aho rinakoreshwa mukuvuga igihe runaka. Mu kugenekereza dukoresha urubuga ariko ntibihuye neza.

Tutagiye muri byinshi ariko, ndagira ngo twumvikane  ko iyo bavuze « espace » bidasobanura ahantu runaka hazwi n’iyo tuvuze urubuga binyuranye no kuvuga ikibuga kuko cyo kiba gifite imbibi zituma umuntu yamenya aho gitangirira n’aho kirangirira. Ikibuga wagifunga ariko urubuga mugisobanuro cya « espace » ntushobora kurufunga.

Iyo noneho twongeye ho politiki, birushaho kuba ibindi kuko tuzi ko politiki ari cyane cyane ibitekerezo ;  ntibibaho rero gufunga igitekerezo.

Muri iki kiganiro rero turafatanya kureba inzira iboneye abanyarwanda bakora politiki n’uburyo abayikora badakwiye kugira impungenge ko hari uwabasha kubambura uburenganzira bwa bo, cyangwa kubakura k’ urubuga ikinirwa ho. Hano munyumve neza : simvugira Kagame mu rwego rwo kunaniza abakora politiki ; ariko sinagamije kunenga abatavuga rumwe nawe bavuga ko yafunze urubuga rwa politiki, ahubwo ndagirango nerekane ko hari uburyo bundi abantu bakoresha kabone n’aho ubutegetsi bwa Kigali bwaba bwibwirako bwakumiriye ababurwanya ku buryo bwose.

Mbere na mbere tubanze twibuke ko politiki ari uburyo bwo kugena umurongo w’imibereho y’umuryango runaka (organisation de la société). Ari nayo mpamvu twibanda cyane ku muryango nyarwanda aho ubarizwa hose, tugamije kureba igikwiye ngo ugire amahoro n’imibereho myiza.

Umuryango nyarwanda

Iyo tuvuze umuryango tuba dushaka kuvuga abantu babana kandi bafite ibyo bahuriye ho bibagira kimwe. Umuryango nyarwanda ni imbaga y’abantu bakomoka mu gihugu cy’u Rwanda cyangwa se n’abandi bose biyemeje, ku mpamvu zinyuranye, kwimika mu mibereho yabo imico n’imibereho y’abanyarwanda. Bityo rero twavuga abanyarwanda mu buryo bw’inkomoko no mu buryo bw’imico n’imibereho, baba batuye mu Rwanda cyangwa ahandi.

Ubundi, umuryango- nyarwanda wagombye kubarizwa mu Rwanda, abatahatuye bakaba bafite inshingano zinyuranye bari mo hanze, mu mahanga kuburyo buzwi kandi buboneye ; kuko u Rwanda rwiza rutakwibuza kubana n’amahanga bakaba  bagira n’ibyo bafatanya mu mibereho ndetse no mu mikorere. Nyamara ariko kubera politiki mbi, Abanyarwanda ntibabayeho neza mu gihugu, bikabatera guhunga ; none ubu bakwiriye hafi ku Isi hose ku buryo kuvuga ko batatanye bitaba ari ugukabya.

Urubuga rwa politiki rero rw’Abanyarwanda ni ibitekerezo byose byiza bigamije kwerekana umurongo uboneye imibereho myiza yabo, aho baba batuye aho ariho hose. Ibyo bitekerezo bigomba(simvuze bishobora…)bigomba gutangwa na buri munyarwanda nta mususu kandi ntawe ugombye kubisabira uruhusa. Umunyarwanda aho ava akagera, uwo ari we wese agomba kugira uburenganzira n’ubwisanzure busesuye, ari mu bitekerezo no mu buryo bwo kubitanga.

Bityo buri wese mu byo asabwa (devoirs) akitanga atishisha, ntacyo yikanga ariko n’uburenganzira bwe(droits) agaharanira kubwisanzuramo kuko nta numwe ushobora kubumuvutsa. Umunyarwanda ni umuntu nk’undi uwo ariwe wese ; uburenganzira bwe ntawundi abukesha keretse gusa uwamuhanze. Nkuko azira kubangamira abandi, nabo bazira kubimugirira, kabone naho baba bitwaje ko ari abategetsi. Amategeko n’ubutegetsi ahubwo biza kumurengera no kumurenganura ngo abeho neza,  agire umutekano n’umudendezo maze yisanzure muri byose.

Gukora politiki mu Rwanda

Politiki mu bisobanuro byayo byose, (uburyo umuryango  ubayeho, imiterere y’amategeko ugendera ho, uburyo ubutegetsi bumeze n’uko ababuharanira bitwara, cyangwa se uburyo bukoreshwa mu kwigobotora ingorane runaka), igomba kuganisha kumibereho myiza ya buri muturage aho kumusenya.

– Kubaho mu bwoba no mu gihirahiro ni ikimenyetso ko umuryango uba udafite politiki cyangwa se ko iba ikorwa nabi.

– Iyo amategeko yahindutse imashini yo gukanda n’urukuta rukumira abaturage, biba bigaragaza ko politiki itabafasha kumererwa neza, bikaba imvano y’amahugu, itotezwa, akarengane n’imvururu mu bantu.

– Mu gihe ubutegetsi buhuzagurika butakibasha gusubiza ibibazo by’abaturage ahubwo ugasanga abategetsi barangwa gusa n’ikinyoma no gushakisha amaronko n’inyungu zabo, politiki iba yapfuye hasigaye ahubwo amanyanga n’amatiku ari nabyo bibyara amacakubiri n’intambara zidashira.

– Iyo hariho ingorane, hakabura inzira yumvikanywe ho ngo zicyemuke ku nyungu za bose, usanga hasigayeho agatsiko k’abatoni b’ingoma, rubanda igakena, igihugu kikorama, kuko nta mikoro, ituze n’ikizere biba bikiharangwa.

Kubona cyangwa gukosora ibyo byose  ntisaba viza kuko aho umuturage yaba ari hose, ashobora kubona igikwiye kandi agaharanira kugikemura. Aho niho u Rwanda rugeze ubu ; kuburyo rukeneye gutabarwa.

Abari mu gihugu  bafite inshingano ya mbere kuko ibibazo aribo babibonera hafi n’ingaruka akaba aribo zigwira bwa mbere.

Abari hanze nabo ntibagomba gusinzira kuko kutaba iwabo ari impunzi, bibavutsa uburenganzira bwinshi nkandi bw’ibanze.

Ku byo mu Rwanda, ubu hari abavugako abakorera politiki hanze bata igihe cyabo. Sibyo kuko umuryango nyarwanda bavugira uri hose : imbere mu gihugu ndetse no hanze ; kandi  baba bavuga ko bose bashaka ineza ibafasha bakibona kimwe, bakanumva ari umuryango umwe koko, ubayeho neza kandi wunze ubumwe.

Nyamara mu gihe cyose ijwi ry’abari mu gihugu ritumvikana imbere ya Leta ihari, ari nayo yagombye gukemura ibibazo, ahubwo bagahutazwa kuburyo bwose, kugera naho bahora biteze kuraswa igihe icyo aricyo cyose, wibaza niba kujya guhangana n’urupfu, aribwo buryo bwiza bwo gutambutsa ibitekerezo, no kugena politiki yo kurengera uburenganzira n’ubuzima bwa buri wese.

Abakora politiki bari hanze ntibata igihe bakomere ahubwo nibavugane cyane n’abakorera mu gihugu kuko bo batsikamiwe, ibitekerezo byabo bombi babyegeranye, babigeze mu rwego mpuzamahanga, babisobanure neza kandi mu ijwi rya bose. Imikorere imwe (kabone naho baba batari hamwe) niyo igaragaza mbere na mbere umurongo wabo wa politiki, kurusha amategeko bazashyira ho n’ibikorwa bazakora muri rusange mu rwego rwo guhindura ibyo ubutegetsi buriho ubu bwangije. Ubwo bumwe rero bushingiye kumyumvire, ntibusaba kuba abantu bari mu Rwanda cyangwa  batuye hamwe.   Ikigenzi ni uko abakorera munzego zo hejuru mu mashyaka anyuranye baba bari kumwe na rubanda bavugira mu rwego rw’ibitekerezo. Abo hejuru bagomba kumva ibyo rubanda ikeneye, bakabishungura, bakabavuganira kandi bakagena imishinga n’ingamba y’ukuntu byagerwaho. Buri wese ku rwego rwe  agomba kugira inshingano yuzuza yaba hafi cyangwa kure, yaba ari mu gihugu cyangwa hanze yacyo.

Gusura u Rwanda no gutahuka bifite koko ingaruka muri politiki. Ku banyarwanda bagenda gusa batembera, bagasura ababo n’ibyabo bakagaruka nta kibazo; ibyo ni ibisanzwe kandi burya ngo n’umwana ujya iwabo ntawe umutangira. Nyamara bamwe bibwira ngo hanze haragoye bagataha, n’ubwo nabo ari uburenganzira bwabo, usanga hari aho baba barushijeho guca intege abari mu gihugu kuko ubutegetsi burushaho kubatera ubwoba, bukabumvisha ko nta kundi byagenda, ko bwabifatiye ndetse ko n’abagiye bananirwa bakagaruka; burya abantu bakwiye kujya babanza bagashishoza. Ugenda wenyine widegembya, ukabohesha agasozi kose.

Abanyapolitiki bo batashye (nka Madame Ingabire Victoire) twabonye uko byabagendekeye ku buryo kubongera mo undi byaba guhebya rubanda. Ahubwo hakenewe ijwi rivugira kure, rigatanga impuruza, rigategura imitima noneho umukiza akazasanga afite benshi bamwakira bamushagaye ku buryo ntabundi bubasha bwamuhangara. Kugira rubanda ni cyo gikenewe kandi kuyigira nta kundi ni ukuyivugira no kwemera kuyikorera mu bwitange ntabwikunde, ntabwikanyize na yo ikagucira inzira, igategura icyicaro.

Urubuga rwa politiki ntirutangwa n’ingufu z’ubutegetsi runaka cyangwa amategeko, ahubwo rutangwa n’uko umuryango uba ukeneye impinduka, noneho hakaboneka impamvu n’abantu bitanga  mu gushaka inzira iboneye yo kuzigera ho. Ntirugengwa n’ahantu cyangwa igihe, kuko urubuga (espace) nta mipaka rugira. Runyuranye n’akarere k’ubutegetsi (territoire) kandi igihe kigiye kugera ngo na ko gafatwe. Ni urubuga rw’ibitekerezo kandi tuzi ko uretse no kubyica ntawushobora kubihagarika cyangwa kubifungirana.  (Mwibuke inama za Mushayidi nubwo afunze, urubanza rwa Théoneste n’urwa Victoire ndetse n’igitabo cye). Njye nibwira ko akenshi tugwa mu mutego w’amayeri y’abatuyobya ngo hakomeze kuboneka impamvu zaha ubutegetsi buriho urwaho rwo kutarekura.Urubuga rurabangamiwe ariko rurahari.

Mu Rwanda ntihabuze espace politique ahubwo habuze espace vital. Ntihabuze urubuga rwa politiki habuze ubwinyagamburiro, nta buzima, ukopfoye barica ;  naho ubundi iyo abantu babayeho ntibananirwa gushakisha n’imibereho ndetse n’amikoro yose abafasha kubaho neza.

Ni nayo mpamvu abakora politiki batagombeye kuzuyaza gushakisha inzira zose zinyarutse zatuma ibintu bihinduka vuba mu Rwanda, batitaye ku iterabwoba ry’ubutegetsi buriho, cyangwa amarangamutima y’abanyamahanga baburi inyuma mu busahuzi, bahora bayobya uburari, igihe cyose inzira yo kubwigobotora iba igiye kugerwaho. Ngiyo imvano y’amakimbirane n’amacakubiri mu mashyaka, bamwe bagakomeza gukeka ko ari Leta ya Kigali gusa ibikora, n’ubwo nayo itabura mo ; ngiyo imvano y’itotezwa rya zimwe mu mpirimbanyi zishakira u Rwanda ibyiza, ngiyo imvano y’agasuzuguro n’ubwende buke bw’abanyamahanga n’imiryango inyuranye biri mu kuzarira no kwirengagiza nkana  ibibazo by’u Rwanda kandi babifitiye ibisobanuro n’ibimenyetso binononsoye. Espace politique, urubuga rwa politiki ku Banyarwanda ntiruhiniye  gusa mu Rwanda ; si Kagame urugena kandi ntanuwarufunga ; ahubwo rukenewe gukoreshwa mu mpande zarwo zose nta shiti.

-Mbere na mbere tugaragaze ko nta buzima buri mu Rwanda kuko nta burenganzira  namba bwa kiremwa muntu bwubahirizwa : Kwicwa, gufungirwa akamama, kunyagwa umutungo, gutotezwa…

-Dutinyuke duhinyuze mu ma nama, mu nyandiko no mu myigaragambyo  abafasha bose ubutegetsi bwa Kigali gutwikira ukuri  bapfukirana rubanda no gukwirakwiza ibinyoma babeshya amahanga ; naho abatwumva tubashyigikire nya byo.

-Tugaragaze ko imfungwa za Politiki zibumbatiye ikizere cy’impinduka nziza mu Rwanda, maze tugaragaze nyabyo ko tubakomeyeho kandi ko tubahuriyeho ;

-Twibumbire hamwe mu mikorere no mu mishyikirano tujyamo kugirango tugaragaze neza ikibazo cyacu kuko iyo tutari hamwe tuba twerekana ko kitaremereye ndetse ko hari ibindi bidushishikaje kurushaho, mbese muyandi magambo ko atari cyo kibazo gikomeye dufite. Twareka ibindi tukabohora igihugu kirabiruta.

Umwanzuro

Mu byukuri gufunga urubuga rwa politiki ni ugukora politiki izira amakemwa kuburyo ntawabona icyo akunenga. Iyo  n’ab’iyo bigwa babona ko igihugu kigowe,  ko ntabuzima ko ntabwinyagamburiro rubanda ifite, urubuga ahubwo ruba ruhari ; yewe runatanga impamvu zo gukoresha uburyo bwose ngo igihugu kibohoke haboneke inzira yo kuvugurura byimbitse ibyangijwe na politiki mbi. Mu Rwanda uretse gutinya no kujijisha ntawabura ibyo anenga Leta ya Kagame.

Kuvuga ko mu Rwanda nta rubuga ruhari ni imvugo ijijisha abadasobanukiwe neza, aho kumva ko rubanda itabaza bo bakumva ko ngo byose ari ntamakemwa. Ni ugutwikira amafuti ukerekana ko ntagikwiye kunengwa. Ni ugufata itekinika nk’ukuri, abashonje ukavuga ko bahaze, abasahura ukavuga ko bacunga umutungo neza, abo ruswa yarenze ukemeza ko batayizi kugeza n’aho abicanyi aribo wita abayobozi b’intangarugero wirengagije induru n’imiborogo biri mu karere.

Impamvu twe twavugako mu Rwanda nta espace politique ihari, ko nta rubuga rwa politiki ruhari ni imwe gusa ; ni uko nta espace vital ihari nta bwinyagamburiro bw’abantu bazima buhari, nta buzima buhari.Kagame n’ibyegera bye ni bo bafite  ubuzima  mu Rwanda.

Guharanira kubaho neza ni uko uba unariho. Umunyarwanda niyibohore mbere na mbere yizere kuramuka, agire ubuzima. Abakora politiki hafi ya bose bavuga ko bari ku rugamba kuko aho u Rwanda rugeze rukeneye ivugurura munzego zose. Ibyo bizashoboka rero ari uko rubanda irangajwe imbere n’abanyapolitiki bashize amanga kandi bashyize hamwe kugirango bagarukire igihugu koko, aho inyungu za rubanda zibanziriza izindi zose, aho amarangamutima, amaramuko n’inyungu z’amanjwe byibagirana. Nitwibohora ibiturimo, tuzibohora n’ingoma mbi; kandi nidukunda igihugu, tuzakivuganira.

Padiri Athanase Mutarambirwa

Dr.Dusingizemungu  J.Pierre wa Ibuka  na  Dr.Bizimana  J.Damascène wa CNLG nibo bafite ingengabitekerezo

Dusingizimana na Bizimana

Dusingizimana na Bizimana

Ni  muli  uku  kwibuka  jenoside  yo muli  1994 ku  nshuro  yayo  ya  22  aho  usanga  ahenshi  habereye  uwo  muhango  wo kwibuka izo  nzirakarengane  zahitanywe  n’ayo  mahano  ubona  abayobozi  ba  IBUKA  y’abacitse  ku  icumu   na CNLG  ishinzwe  kurwanya  jenoside  batunga  agatoki  cyane  Kiliziya  Gatolika  nkaho  ariyo nyirabayazana  ya  jenoside!  « Kiliziya  gatolika  ntiyakoze  jenoside ». Nk’idini ryari  ryiganje  mu  gihugu  mbere  ya  1994  twavuga  ko  ari  bamwe  mu  bayoboke  bayo  bateshutswe  bitewe  na kamere-muntu  biroha  muli ubwo  bugizi  bwa  nabi  nk’abandi  bose  muli  rusange! aliko   si  kiliziya  gatolika. L’église  catholique  est  universelle.

Banyarwanda banyarwandakazi, umuyobozi  wa  IBUKA, Dr. Dusingizemungu J.Pierre  yagombye  gutangira  abaza  uwateje  iyo  ntambara  yahitanye  inzirakarengane  zitabarika  mu gihe  gito  kuva  Kagitumba 1990,  kuko  yicaranye  nawe  mu  Rugwiro!  aho  guhindukira  abaza  Kiliziya  gatolika  abahitanywe  nayo!

Bayobozi  ba  IBUKA  na  CNLG  nimureke  gukomeza  gushinyagulira  inzirakarengane  zahitanywe  n’ariya  marorerwa  n’abasigaye  iheruheru, mwemere  munywe  umuti  nubwo  bwose  ushalira  aliko  mubabwire  ukuri  kwose   ku  byabaye  aribwo  buryo  bwa  mbere  bwo  kubafata  imugongo.

Murazi  imigambi  mibisha  yose  kuva  ku  isôko  aho  yacurirwaga  cyane  cyane  mu  gihugu  cy’abaturanyi  cya  Ouganda  kuva  mu  myaka  ya  1980,kugeza  ubwo  hatangizwa  accords  d’Arusha nayo  ikaburizwamo  kandi  yashyizweho  umukono  n’impande  zombi!  yabaye  impfabusa;ibyo  byose  byerekana  inyota  y’ubutegetsi  yarangwaga  n’agatsiko  ka  Prezida Paul  Kagame –APR   utarashakaga  gusangira  ubutegetsi  n’abandi  banyarwanda! ntimukirirwe  rero  mushakira  amata  mu matako  y’injangwe!

Banyarwanda banyarwandakazi, ni  muli  urwo  rwego  kuli  uyu  wa  30 mata  2016, bwana  Dr. Dusingizemungu  Prezida  wa  Ibuka  aho  yari  mu  kunamira  abazize  jenoside  kuri  paroisse  ya  Mibirizi, mu  ijambo  rye  yongeye  kwikoma  Kiliziya  gatolika  avuga  ko  ikwiye  gukora  urugendo  rwo  kwoza  ibiganza  bya  bamwe  mu  basaserdoti  bayo  batatiye  igihango  bagiranye  n’Imana!  nimwiyumvire  namwe! aha  twibaza  impamvu  uyu Dusingizemungu  atabaza  Shebuja Prezida  Paul  Kagame  aho  yari  n’ingabo  ze  kugeza  aho  hicwa  inzirakarengane  bene  kariya  kageni  mu  minsi  ijana  gusa! cyangwa  giti  mu  jisho  uwo, ariwe  Prezida  Kagame  yagendaga  aherekeje  interahamwe  ahitana  icyatsi  n’ururo  cyose  ahuye  nacyo  mu mayira! ubwo  se yaratabaraga  cyangwa  yaramaririzaga!  nibwo  buryo  avuga  se  we  n’ingabo  ze  zari  iza  APR  bahagaritsemo  jenoside !  niyo  mpamvu  yagombye  kubibazwa  nk’umusilikare  wari  umaze  kwiyemeza  no kwemererwa na  ba mpatsibihugu  mu  gutabara  abanyarwanda!

Banyarwanda  banyarwandakazi, mu  kurangiza  iyi  nyandiko  turifuza  ko  Dr. Dusingizemungu  nka  Prezida wa IBUKA  ku  rwego  rw’igihugu  yadusabira  Nyakubahwa  P.Kagame  ko  nawe  yarakwiye  kugira  ikigongwe  akora  urugendo  rwo  kwoza  ibiganza  n’imitemeri  y’imbunda  bya  zimwe  mu  ngabo  ze  zatatiye  igihango  cy’abanyarwanda  mu  kumena  amaraso  yabo  muli  rusange  nay’inzirakarengane   z’abashumba  ba kiliziya  gatolika  kuli  order  ye  by’umwihariko , byongeye tugasaba  ko  bashyingurwa  mu  cyubahiro  kandi  nabo  bakajya  bunamirwa  nk’izindi  nzirakarengane  zose…naho  abiha  gusabira  abakristo  babo  imbabazi  nkaho  bazi  ibiri mu mitima yabo  sinamenya  icyo  bazasubiza  imbere  y’Imana  rurema  igihe  azaba  ababaza  ibyo  bakoze! Bararye  bari  menge! Murakoze.

Byanditswe  ku wa 03/05/2016, na:
A.BEN NTUYENABO, KIGALI-RWANDA.